﻿<title_newspaper="Przekrój">
<title_article="Kształcenie mówcy">
<author_1="M.F. Kwintylian">
<author_2="">
<language="pl">
<style="press">
<year="1953">
<month="10">
<date="1953-10-04">
<period="w">
<status="1_obieg">
<support="paper">
Blisko 2000 lat dzieli nas od powstania książki Kwintyliana. Mimo to dzieło jego zachowało świeżość, jest żywe i przystępne. Niektóre myśli są i dziś aktualne. Marek Fabiusz Kwintylian, pochodzący z Hiszpanii, przybył do Rzymu za panowania cesarza Golby, już jako znany pedagog, mówca i obrońca sądowy. W Rzymie objął profesorską katedrę retoryki i przez 20 lat rozwijał pracę pedagogiczną. Potem usunął się z życia czynnego i napisał "Kształcenie mówcy". Działalność Kwintyliana przypada na okres zepsucia prozy oratorskiej w Rzymie. Wraz z upadkiem republiki upada świetna retoryka Greków, Cycerona, Katona... Wielkie mowy polityczne, porywające słuchaczy aktualną tematyką, żarliwością przekonań, prostotą formy — ustąpiły na rzecz deklamacji, chęci popisu krasomówczego. Kwintylian wytykał te błędy, walczył o przywrócenie retoryce dawnej godności i poziomu, o nieskazitelność, piękno i trafność języka mówcy. Posłuchajmy, co pisał:
Następuje pytanie, czy retoryka jest pożyteczna. Otóż jeżeli uznaje się ją za umiejętność uczciwego korzystania z wymowy, a my właśnie za takim idziemy określeniem tej sztuki, i mówca, naszym zdaniem, ma być w pierwszym rzędzie człowiekiem szlachetnym, to musi się powiedzieć otwarcie, że retoryka jest pożyteczna. Bo czego potrafiłby dokazać mówca w mowach, jeżeli by się nie znał na tym, co szlachetne, a co haniebne, jeśliby nie poznał dokładnie, na czym polega pożyteczność? Lub wreszcie co pocznie w mowach sądowych, jeżeli nie będzie sobie zdawał sprawy z istoty sprawiedliwości? A czyż wymowa nie wymaga od niego również odwagi? Nieraz przecież wypadnie mu mówić przeciw groźbom wzburzonej publiczności, nieraz z niebezpieczeństwem narażenia się wpływowym osobistościom.
Nie chodzi o to, żeby mówca uczył się czy to głos swój zmienić na cienki głosik kobiecy, czy też trząść się jak staruszek.
</support>
</status>
</period>
</date>
</month>
</year>
</style>
</language>
</author_2>
</author_1>
</title_article>
</title_newspaper>
 




